امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
هاست
Sunday, 24 March , 2019
امروز : یکشنبه, 4 فروردین , 1398 - 18 رجب 1440
هاست
شناسه خبر : 9845
  پرینتخانه » تاریخی, جاذبه های تاریخی وگردشگری تاریخ انتشار : ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۵ - ۱۸:۴۴ | 457 بازدید | ارسال توسط :

مکران و چین

به چین و به مکران زمین دست یاز به هر سو فرستاده و نامه ساز (فردوسی) خلاصه کردن تعریف توافق هسته ای به «معامله کاهش فعالیت های هسته ای بعوض لغو تحریم های هسته ای» مشغول شدن به قشری ترین لایه این توافق می باشد که البته گروه های سیاسی داخلی با انگیزه های متفاوت […]

مکران و چین

به چین و به مکران زمین دست یاز
به هر سو فرستاده و نامه ساز
(فردوسی)

خلاصه کردن تعریف توافق هسته ای به «معامله کاهش فعالیت های هسته ای بعوض لغو تحریم های هسته ای» مشغول شدن به قشری ترین لایه این توافق می باشد که البته گروه های سیاسی داخلی با انگیزه های متفاوت چنین تقلیل تعریفی را در فضای عمومی دامن می زنند.

بالاخره یک روز پیش از سفر باراک اوباما به عربستان، وزیر دفاع ایالات متحده امریکا طی یک کنفرانس خبری در ریاض از «راه اندازی گشت دریایی» با مشارکت اعضای شورای همکاری خلیج فارس خبر داد. چند روز پیش نیز از سوی برخی مقامات نظامی کشورهای جنوب خلیج فارس، ماه آینده میلادی به عنوان زمان آغاز به کار این گشت دریایی علیه ایران اعلام شد.

می توان گفت در بعد عملی تقابل، محدودیت تجارت و حمل و نقل از جمله اثرگذاری بر مسیرهای دریایی یکی از مهمترین محورهای فعالیت بلوک سعودی علیه جمهوری اسلامی است.

ارتباط این تحرکات با توافق هسته ای را باید در محتوای قطعنامه ٢٢٣١ یافت که مفادی از این قطعنامه صراحتا مبنای حقوقی اقداماتی این چنین شده اند. پیوست «ب» قطعنامه اعتبار برجام، حاوی شرح تکلیف شورای امنیت خطاب به همه کشورها درباره “لزوم کنترل مسیرهای حمل ونقل کالا به مقصد و از مبدا ایران” بوده که این الزامات جهت ممانعت از تبادل برخی اقلام وضع شده اند.

دقیقا بند سوم همین پیوست بوده که از ممنوعیت آزمایش های موشکی ایران نیز سخن به میان می آورد و در نهایت شگفتی اعتبار حقوقی آن در اظهار نظرهای تبلیغاتی برخی سیاسیون ناچیز شمرده می شود! (تامل بر این نکته مجالی دیگر می طلبد.)

گفتنی است اگر چه امروز «قطعنامه اعتبار برجام» مرجع توجیه حقوقی اقدامات کنترلی شده اما محتوای قطعنامه های پیشین هم ظرفیت همین توجیهات حقوقی را در خود داشتند. علت اقدامات جسورانه در امروز این است که اضافه بر آن چه پیشتر نیز بود، خوشبینی و طمع بلوک عربستان به دستاورد تحمیلات نظارتی برجام (که دولت ایران هم خود آن را پذیرفته!) و حساسیت افکار عمومی جهان به توافق هسته ای، امنیت و انگیزه های کشورهای همسایه برای تحرک جدی در این زمینه را تقویت کرده است.

در کنار این اقدامات حقوقی و عملی، مسئولین غربی و عربی همواره از لزوم ممانعت از گسترش نفوذ ایران در منطقه نیز گفته و می گویند. بدیهیست که اعلام مکرر چنین مواضعی، اقدام به تنگ کردن مسیرهای تجاری ایران را دست کم محتمل می کرد.

در تقابل با مواضع مذکور، مجموعه سخنان مقامات ارشد ایران طی چند سال اخیر حاکی از آن است که چنین تهدیداتی برای حکومت جمهوری اسلامی هرگز غیر منتظره نبوده بلکه مدت هاست با در نظر داشتن احتمال چنین رفتار و سیاست هایی سراغ راه های خنثی سازی رفته اند. با آغاز دور جدید مذاکرات در سال ٩٢ رهبری با قاطعیت به میان آمدن بحث موشک در توافق هسته ای را رد کرد و در دیدار های سالانه با مقامات نیروی دریایی ارتش بر اهمیت «سواحل مکران» تاکید می نمود. رییس جمهور روحانی نیز در اولین گزارش سالانه خود به رهبری، توجه دولت بر این نقطه جغرافیایی را در رئوس گزارش عملکرد داشت.

تیرماه ٩٣ فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی هم توسعه سواحل مکران را از اولویت‌های نیروی دریایی ارتش برشمرد و گفت این نیرو با ایجاد پایگاه‌های تازه در این سواحل امنیت را برقرار و موجبات توسعه را فراهم می‌کند.

با تمرکز بر جغرافیا، شاید بیشترین شانس گریز از مواجهه با نظارت های گشت عربی در مسیرهای حمل و نقل دریایی ایران استفاده از بنادر منتهی الیه سواحل جنوب شرقی کشور باشد که البته دسترسی به اطلاعات دقیق درباره میزان پیشرفت پروژه های دولتی، نظامی و ظرفیت های تجارتی سواحل مکران، سنجش میزان بهره بردن ایران از آن را میسر می کند.

با وجود دشمنی های جاری، توجه ایران به سواحل مکران در چارچوب راهکارهایی می گنجد که «نگاه به شرق» را شامل می شود. آیت الله خامنه ای در دیدار اخیر با رییس جمهور چین این عبارت را بکار بردند تا شکی باقی نماند که ایران کاملا متوجه پیامد تحدیدات است. با همین نگاه مانورها و عملیات نیروی دریایی ارتش در آب های اقیانوس هند نیز موجه می شوند.

همچنین آیت الله خامنه ای طی دیدار اخیر خود با اعضای مجلس خبرگان در اسفند ماه گذشته بار دیگر به وجود روابط دوستانه ایران با شرق آسیا اشاره کرد و تلویحا این روابط را جبران کننده سردی روابط با غرب برشمرد.  این دور جدید تقویت تهدیدات علیه مسیرهای تجاری ایران وقتی کلید خورد که اوباما و ملک سلمان در پایان دیدار شهریورماه سال گذشته طی بیانیه ای از توافق طرفین بر تقویت همکاری های نظارتی بر مسیرهای دریایی خبر داده بودند.

عربستان سعودی از ابتدای همراهی دولت با نهایی شدن متن برجام، لزوم اجرای «کامل» توافق هسته ای را مطالبه خود اعلام کرد و توجه به همین یک شرط را برای حمایت از توافق کافی دانست. شورای همکاری خلیج فارس نیز پس از آزمایش موشکی اخیر دگربار رسما اعلام کرد که باید پایبندی ایران به قطعنامه ٢٢٣١ تضمین شود. قطعنامه ای که برجام پیوست «الف» آن بوده و مجموعا راه را برای بهره برداری از شرایط جدید به رقبای منطقه ای نشان می دهد.

هر کشوری ترجیح می دهد که رقیبش به صورتی تحت فشار یا انزوا قرار گیرد که توانایی های رقابتیش مهار شوند اما رقبای منطقه ای جمهوری اسلامی خود خوب می دانند که جغرافیای وسیع ایران و شرایط منطقه ای تداوم فشار تحریمی بر اقتصاد ایران را دشوار و پر هزینه می کند. حتی می توان متوجه این نکته نیز بود که واکنش جبرانی حکومت و جامعه ایران به فشارهای فراتر از تحمل اقتصادی لاجرم تاثیرات نامطلوبی هم بر همسایگان تحمیل می کند.

اینک بلوک عربستان برجام را فرصت مغتنم کانالیزه کردن رفتار جمهوری اسلامی ضمن جلوگیری از شکست اقتصادی ایران می بینند. ایشان بی تردید محدودیت های قاطع تر از این را می پسندیدند اما متاسفانه اگر در همین حد و اندازه موجود نیز برجام فرصت اجرای «کامل» بیابد، ایران را به طور موثر زیر چتر اطلاعاتی رقبا و قدرتهایی قرار خواهد داد که کیفیت رابطه اش با آنها از مثال های تعریف «دشمنی گسترده» است…

هر چه زمان می گذرد پشتوانه فکری «خطوط قرمز» رهبری بیشتر عیان می شود که اگر از آنها گذر نمی شد، «خسارت محض» چنین پر دامنه نبود.

ایشان همگان را به ضرورت آگاهی و آمادگی برای مقاومت فراخوانده اند وقتی فرمودند: «جوری باید مذاکره کرد که سرمان کلاه نرود.»

(تا پیش از قرن اول هجری شمسی شمال دریای عمان «مکران» نام داشت، آیت الله خامنه ای اصرار دارد که نام پیش از اسلام آن احیا شود لذا به تکرار آن سواحل را «سواحل مکران» می خواند.)

|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
هاست
تعداد دیدگاه : دیدگاه‌ها برای مکران و چین بسته هستند

مجوز ارسال دیدگاه داده نشده است!

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.